Inspiratie

Werken met elkaar, meter voor meter, aan een klas die past als een warme jas door Angeline Smits

Artikel van www.hetkind.org . Op deze website staan dagelijks inspirerende artikelen. Dit artikel vind ik een mooi voorbeeld van contact maken met kinderen.

Net als iedereen weet Angeline Smits dat praten met elkaar, dus ook praten met kinderen, veel makkelijker gaat als je naast elkaar zit en als je samen iets doet. In haar klas heeft ze haar eigen recept: de Praatkrabbelposter. Er is niet veel voor nodig: een tafel in een rustig hoekje, een niet-storen bordje erbij, een rol behangpapier, een paar stiften en een iPad om het gesprek op te nemen. Werken met elkaar, meter voor meter, aan een klas die past als een warme jas. ‘ Ik weet nu dat Jim…’ 

Wanneer ontstaan de mooiste gesprekken thuis? In de auto, tijdens de afwas (nou ja, tijdens ‘t uitruimen van de machine dan). Tijdens onze ‘lonely socks party’, naast elkaar, op de bank. Samen werken we die moedeloos makende berg in de wasmand door, op zoek naar passende sokkensetjes. En ik zie nog de grote tafel voor me, waar ik een wit papieren kleed op heb geplakt. Een tafel vol kinderen, stiften en wasco paraat. Tekenen maar en praten maar.  Samen bezig zijn, om samen in gesprek te gaan.

In de mobiele bakkerij van Abel ( www.taartenvanabel.nl ) ontstaan de mooiste gesprekken met kinderen. Schort voor, handen in de deegkom .

“ ‘k Heb een paar punten die ik met je wil bespreken
dat wil ik doen in jouw mobiele bakkerij
‘k Loop ermee rond, al minstens zeven weken
kom alsjeblieft met je bakspullen bij mij”

Een mobiele bakkerij op school, dat zou mooi zijn!

Voorlopig hou ik het bij mijn eigen recept. Een tafel in een rustig hoekje, niet storen bordje erbij, een rol behangpapier, een paar stiften en m’n iPad om het gesprek op te nemen. We noemen het de Praatkrabbelposter. Gesprekken per strekkende meter.

Krabbelen? Er is een mooi Engels woord voor, ‘to doodle’. Krabbels gemaakt vanuit het onbewuste. Zonder doel., zonder voorstelling. We zitten naast elkaar en ‘doodlen’ allebei. De rol is nog lang niet vol. Inmiddels hebben we wel al heel wat meters gemaakt en ben ik per meter wijzer geworden.

Zo weet ik dat Ginger heel graag iets wil maken dat nog niet bestaat. ‘Met fantasie kan je eigenlijk alles doen. Dat hoef je niet te snappen, dat weet je vanzelf’. Ik weet nu dat ze vindt dat ze daar te weinig tijd voor heeft op school.

Ik weet dat Jim graag een rondje extra loopt, juist als hij moet nadenken. ‘Bij rekenen moet je wel echt je hoofd gebruiken. Maar dan is mijn hoofd na een tijdje zo vol. Ik heb liever dat het leeg is!’ Op mijn vraag hoe je je hoofd leger kunt maken, zegt hij tot mijn verbazing:  ‘Dan moet je wel heel professioneel zijn!’

Ik weet dat Kim het op school vaak te druk vindt om te lezen, ze leest liever thuis een boek, ’s avonds in bed. ‘Voorlezen aan de kleuters gaat wel goed op school. Omdat ik dan de woorden hardop moet zeggen en mijn stem leuk moet laten klinken .’

Het helpt mij om te blijven kijken en luisteren naar de kinderen. Het helpt de kinderen om gedachten en gevoelens te verwoorden. Na ieder gesprek maken we een concrete afspraak.  En zo werken we met elkaar, stap voor stap, meter voor meter, aan een klas die past als een warme jas.

Angeline Smits schijft een serie korte verhalen over haar onderwijsleven en -praktijk. Ze is werkzaam bij de Stichting Villa Primair en betrokken bij de Villa Academie. Daarnaast staat ze twee dagen per week voor de klas.

 

 

VPRO’s Tegenlicht: Onderwijzer aan de macht

Veel mensen hebben de uitzending vast al gezien. Toch ter inspiratie de promo van deze “Tegenlicht”, gewoon omdat het goed is je eigen vaste patronen eens ‘tegen het licht’ te houden.

 

 

Positieve ervaringen in het brein

Onderstaand filmpje geeft de TED-talk weer van neurowetenschapper Richard Hanson. Het gaat over het vermogen om positieve ervaringen op te nemen in je brein en eventueel te koppelen aan negatieve ervaringen. Hiermee kun je het brein blijvend veranderen en je positieve krachten versterken. Het filmpje duurt dertien minuten en geeft stof tot nadenken voor je dagelijkse praktijk.

 

De essentie van leerkracht zijn

Op de website van hetkind.nl staan dagelijks inspirerende artikelen. Een van de mensen die daar aan bijdragen en die ik bewonder is Femke Cools. Zij is leerkracht op de Montessorischool in Nijmegen. In onderstaand artikel van week 41 geeft zij haar visie op de essentie van leerkracht zijn.

Voor meer inspiratie ga naar: www.hetkind.org

‘Die lerende, genietende leerkracht: dáár draait het om’

‘Leerlingen zijn je spiegel. Durf er in te kijken en je groeit.’ Afgelopen zaterdag werd bekendgemaakt wie tot leraren van het jaar 2014 zijn benoemd: Marloes van der Meer (MBO, ROC Midden Nederland Utrecht), Jasper Rijpma (VO, Hyperion Lyceum Amsterdam), Joke Lorist- Klappe (SO, De Twijn Zwolle) en Femke Cools (PO, Montessorischool Nijmegen). Wat hebben deze leraren met elkaar gemeen? Ze maken onderwijs mét hun leerlingen. Femke sprak zich daar al eerder over uit, tijdens de Conferentie ‘Leider zijn in het onderwijs’, vanuit liefde voor haar vak en in het belang van alle kinderen…

De gelukkige leerkracht, dáár draait het om. Voel je passie, ontdek je kracht en weet zo anderen te inspireren. Waar ben je trots op? Laat het zien!

Zet je klaslokaal open en nodig ouders en collega’s uit in de klas. Laat zien wie je bent, waar je voor gaat en waar je voor staat. Dat wat jij doet in je klas, daar heb jij over nagedacht. Maar sta ook open voor feedback. Wees niet bang voor kritische vragen, want ze houden je scherp. Omarm die feedback die jou verder helpt in je ontwikkeling. Want jouw ontwikkeling is belangrijk. Je wilt je leerlingen graag zien ontwikkelen. Dus wees het goede voorbeeld.

Wees niet alleen een voorbeeld voor je leerlingen, maar betrek ze ook in je onderwijs. Samen optrekken om je onderwijs passender, sterker en innovatiever te maken. Betrek ze bij het groepsproces, bij hun eigen leerproces, maar ook bij jóuw leerproces. Geef ze de ruimte om te leren, maar gun vooral jezélf die ruimte ook. Vraag feedback, zodat je de volgende dag weer beter weet hoe je verder kunt gaan.

Volg je leerlingen, zij hebben vaak het antwoord. Weet je even niet hoe je een leerling verder kan helpen? Vraag het! Een leerling weet veel, in de eerste plaats over zichzelf, dat wat hem bezighoudt, wat hij nodig heeft, zijn motivatie, leerstijlen. Is de relatie met de groep verstoord? Vertel de leerlingen wat dat met je doet en geef aan dat je ze zo hard nodig hebt om samen weer verder te kunnen gaan. Wees open en eerlijk, wees jezelf, en leerlingen zullen je helpen.

Leerlingen zijn je spiegel. Durf er in te kijken en je groeit. Die lerende leerkracht, die genietende, gelukkige leerkracht. Jij. Daar draait het om. Op de vakjurydag voor Leraar van het Jaar 2014, was dit mijn statement. Het gaat in wezen over allen die leidinggeven in het onderwijs. Niet alleen leerkrachten, maar ook schoolleiders en bestuurders. Als ik stilsta bij mijn eigen rol als leider in het onderwijs – leidinggeven aan mijn leerlingen – dan is dit de leider die ik wil zijn:

de gelukkige leider, die geniet van zijn vak;

de lerende leider, die zich blijft ontwikkelen;

de eerlijke leider, die open is en zichzelf;

de luisterende leider, die luistert zonder verborgen agenda;

de observerende leider, die kijkt zonder oordeel;

de begeleidende leider, die coacht en helpt;

de bemoedigende leider, die steunt en complimenteert;

de vertrouwende leider, die de nodige ruimte geeft;

de sturende leider, die helpt bepaalde nodige grenzen te bewaken.

 

Als ik als leerkracht tot bloei wil komen, heb ik mijn leidinggevende nodig, zoals een kind zijn leerkracht nodig heeft.

Ik wil in de eerste plaats gezien worden. Gewoon, een beetje aandacht in de wandelgangen. Kom er maar eens bij zitten in mijn klas. Maar dan zónder dat het voelt als het verplichte klassenbezoek voor het functioneringsgesprek. Nee, gewoon, omdat je nieuwsgierig bent naar wat ik doe met mijn leerlingen.

Ik wil ook graag gehoord worden. Ik wil kunnen vertellen wat mij bezighoudt, wat mij zorgen baart, maar ook waar ik goed in ben, waar mijn kracht zit, welke talenten ik heb, zodat je dat weet. Zodat ik daar iets mee kán en ook mag gaan dóen binnen de school.

Ik wil natuurlijk serieus genomen worden. Ik wil mee kunnen denken in dat wat onze school de onze maakt. Want de school is van ons allemaal. We doen het samen, anders wankelt onze minimaatschappij.

Ik realiseer mij dat ik een leerkracht ben met een ongeremde passie voor mijn vak. Dat ik een leerkracht ben die altijd op zoek is naar hoe de dingen beter kunnen, hoe ik mijzelf zó kan ontwikkelen dat ik nóg beter kan aansluiten bij mijn leerlingen en ze nóg beter de ruimte kan geven om hun eigen kracht te vinden en hun talenten te kunnen ontwikkelen. Ik weet dat ik waarschijnlijk bij een bepaalde minderheid hoor. Die leerkrachten die veel lezen, praten en schrijven over onderwijs en daar volop energie van krijgen. Die leerkrachten die wellicht niet eens merken dat er zoveel uren in onderwijs gaan zitten. Die continu zoeken naar mogelijkheden en nieuwe uitdagingen, die constructief met hun leidinggevenden meedenken op weg naar beter onderwijs.

Maar er zijn écht méér leerkrachten te bereiken. Ook zíj kunnen openstaan en ervoor gaan. Je moet ze alleen wél het vertrouwen geven. En ze de ruimte geven voor hun passie, hun kracht en hun talent. En ze ook de tijd gunnen om zich te ontwikkelen, zich te kunnen aanpassen aan dat wat toch écht soms moet. Die bepaalde kaders en grenzen die er toch écht moeten zijn in een schoolorganisatie. Maar zorg dan – om af te sluiten met een van de principes van mijn heldin Maria Montessori – zorg dan voor vrijheid, vrijheid ín gebondenheid.

Femke Cools is leerkracht en ICT-coördinator op Montessori Nijmegen. Ze blogt over haar onderwijspraktijk op haar site www.juffemke.nl